Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, në fjalën e tij në Madrid në kuadër të Konventës së Internacionales Socialiste, ka thënë se Serbia po tenton ta minojë sundimin e ligjit në veri, teksa ndër të tjera ka cituar edhe filozofin gjerman, Immanuel Kant, raporton Gazeta10

Kurti e ka nisur fjalën e tij duke e shtjelluar tezën e filozofit gjerman mbi rrugën se si arrihet paqja e përhershme.

Duke e kontekstualizuar tezën e Kantit, Kurti ka thënë se përbërësi i munguar i paqes në rajon është Serbia.

Më tej, ai ka thënë se Kosova është ndër vendet më demokratike në rajon.

Tutje, ai ka thënë se mënyra për të ndryshuar raportin mes Kosovës dhe Serbisë qëndron në demokratizimin e Serbisë.

Këtu keni statusin e plotë:

“Fjalimi im në Kongresin e 26-të të Internacionales Socialiste që këtë fundjavë po mbahet në Madrid e ku kryetar i ri u zgjodh Kryeministri spanjoll, Pedro Sanchez

I dashur President i ri i Internacionales Socialiste, Kryeministër i Spanjës, z. Pedro Sánchez,

E dashur sekretare e re e përgjithshme, Madam Benedicta Lasi,

I dashur z. Papandreou dhe z. Ayala,

Të dashur miq dhe kolegë,

Që nga propozimi i famshëm i Immanuel Kant për marrëdhëniet midis të dyve, paqja dhe demokracia janë lidhur shumë ngushtë në imagjinatën tonë. Teza Kantiane, pra, se republikat demokratike – në kundërshtim me ato autoritare – tentojnë të jenë paqësore në sjelljen e tyre të jashtme, ka ardhur të njihet në literaturën e marrëdhënieve ndërkombëtare si Teoria Demokratike e Paqes (DPT). Kjo teori sugjeron se republikat demokratike nuk luftojnë republikat e tjera demokratike, ndonëse ato mund të angazhohen në luftë kundër vendeve jo demokratike. Rekomandimi për ata që e duan paqen është të punojnë për rritjen e numrit të vendeve demokratike: sa më i madh numri i vendeve demokratike, aq më paqësore bota jonë. Kjo nënkupton se shteti nuk është “kutia e zezë” e shkollës realiste të Marrëdhënieve Ndërkombëtare. Krejt e kundërta, ekziston një lidhje e fortë midis institucioneve vendase të një vendi dhe sjelljes së tij në arenën ndërkombëtare.

Propozimi i Teorisë Demokratike të Paqes ka qenë subjekt debati që nga formulimi i tij nga politologët të cilët e bazuan atë në esenë e famshme të Kantit “Drejt Paqes së Përhershme. ” Nga njëra anë, skeptikët kanë vënë në dukje kundër-shembuj ndaj teorisë. Nga ana tjetër, mbrojtësit janë përgjigjur duke interpretuar teorinë në mënyra që përpiqen ta bëjnë atë të përputhshme me atë që duket si dëshmi për të kundërtën. Meqë të jetë e mundur, unë besoj se konceptimi origjinal i Kantit për kushtet e mundësisë për paqe të vërtetë është mjaft i fuqishëm. Ndryshe nga interpretimi më i ngushtë i dhënë nga teoricienët e IR, Kant postuloi se paqja e mirëfilltë do të mbretëronte në punët botërore vetëm nëse të gjitha tre kushtet e mëposhtme do të ishin të kënaqura: 1) institucionet demokratike-republikane, 2) një bashkim paqësor stat es, dhe 3) një etos i mikpritjes universale. Me fjalë të tjera, institucionet demokratike-republikane janë të domosdoshme por jo të mjaftueshme. Përafrimi më i mirë në botën reale që kemi për këtë vizion Kantian është Bashkimi Evropian. Si bashkim i shteteve demokratike që merren me njëri-tjetrin në frymën e mikpritjes, Bashkimi Evropian ka qenë garantues i paqes në Evropë për 70 vitet e fundit. Nëse kjo është e mundur për një kontinent që i dha botës dy luftëra botërore, pse është naive të shpresosh për shtrirjen e tij në pjesën tjetër të botës? Dhe më afër shtëpisë, pse duhet të jetë e paarritshme për një fqinj të parë të BE-së siç është rajoni i Ballkanit Perëndimor? Pikërisht në këtë pyetje të fundit dua të them disa fjalë sot.

Përbërësi i munguar për paqen në rajonin e Ballkanit Perëndimor është Serbia demokratike. Fatkeqësisht, fqinji ynë në veri, dhe njëri me të cilin Republika e Kosovës ndan kufirin më të gjatë, është ende një vend autoritar me aspirata territoriale ndaj nesh, dhe lidhje të gjera e të ngushta me Kremlinin. Që nga ndërprerja e hositilive në 1999, ata vazhdimisht na kanë kërcënuar me sjellje të pandërprerë. Deri më sot, ata mirëmbajnë 48 instalime ushtarake dhe të xhandarmërisë përreth kufirit të saj me Kosovën. Për më tepër, që nga shpallja jonë e pavarësisë në vitin 2008, ajo vazhdimisht është angazhuar në fushata që kërkojnë të minojnë shtetndërtimin tonë. Edhe pse në vitin 2010 Serbia kërkoi mendimin e Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë për ligjshmërinë e pavarësisë sonë, ajo ka zgjedhur të mos respektojë gjetjet e gjykatës. Së fundmi, është përpjekur të përdorë ndikimin e saj në pjesën veriore të vendit tonë për të minuar sundimin e ligjit në atë rajon.

Të dashur miq,

Sipas Kantit, një zgjidhje e mirëfilltë paqeje nuk është e mundur pa shfuqizuar shkaqet ekzistuese të një lufte të ardhshme. Është e qartë, pra, se ajo që kemi pasur për 23 vitet e fundit midis dy vendeve tona është më tepër një armëpushim i thjeshtë sesa një paqe e mirëfilltë. Pyetja e dukshme është: si t’i afrohemi paqes së vërtetë?

Unë besoj se forcimi i demokracisë në Serbi është përgjigja. Kjo mund të duket si një e shtënë e gjatë për disa, dhe si një truizëm i thjeshtë për të tjerët – megjithatë, është mënyra e vetme që ne dimë për krijimin e kushteve për paqe afatgjatë. Me një Serbi autoritare që refuzon të pranojë krimet e luftës nga e kaluara e fundit, e lëre më të kërkojë falje për të, edhe një modus vivendi është vështirë të arrihet, e lëre më paqja e mirëfilltë përgjatë vijave Kantiane. Megjithatë, ne u angazhuam në dialog të hapur demokratik në Bruksel, të lehtësuar nga Bashkimi Evropian. Sepse ne besojmë se demoracia zgjedhore nuk është formë pa funksion; ajo opozitë duhet të ketë shanse reale për të fituar, ajo media nuk duhet të heshtë kurrë nga partia politike në pushtet, dhe ajo pas hijes së demokracisë parlamentare y nuk mund të ketë aleancë fron-altar që është qendra e vërtetë e pushtetit. Megjithatë, ne diskutojmë me ata që nuk ndajnë të njëjtat besime dhe që nuk kanë të njëjtin realitet.

Një ndryshim demokratik në politikë është diçka që vetëm populli mund ta sjellë, por ka mënyra se si mund ta ndihmojmë nga jashtë. Solidarizimi me forcat progresive në vendet tjera të cilat ende nuk janë demokratike, dhe duke u treguar shembull për botën, janë rruga përpara. Qeveria ime po fokusohet në zhvillimin e ekonomisë sonë, reformimin e sistemit tonë të drejtësisë dhe forcimin e kapaciteteve tona mbrojtëse. Paralelisht, unë mbetem i përkushtuar ndaj këtij dialogu të lehtësuar nga BE me lidershipin aktual të Serbisë. Dialog edhe me ata që nuk ndajnë të njëjtat vlera.

Republika e Kosovës është një ndër vendet më demokratike në rajonin tonë. Opozita jo vetëm që mund t’i fitojë zgjedhjet në vendin tonë, por ajo mund të shënojë edhe fitore tokësore—siç e kemi dëshmuar me 14 shkurt 2021. Që nga ngjitja e partisë sonë në pushtet, dhe pavarësisht efekteve të pafavorshme nga pandemia globale COVID-19, ekonomia jonë ka arritur disa rezultate të dukshme. Për shembull, vitin e kaluar patëm një rritje dyshifrore prej 10.7% të GDP-së. Një pjesë domethënëse e kësaj rritjeje u nxit nga besimi më i madh i njerëzve në qeverinë tonë. Gjatë vitit të kaluar kemi pasur 22 për qind rritje të investimeve të huaja direkte, këtë vit deri më tani është 47 për qind, ndërsa eksportet në vitin 2021 janë rritur për 83 për qind, ndërsa këtë vit për 29%. Pa bërë asnjë ndryshim në politikën fiskale, të ardhurat tona tatimore u rritën me 34 përqind. Përveç kësaj, ka pasur edhe disa ndryshime pozitive në renditjen e vendit tonë në indekset me reputacion ndërkombëtare që ndjekin sundimin e ligjit, lirinë e shtypit dhe transparencën qeveritare. Për shembull, vitin e kaluar dhe këtë vit përsëri, Ëorld Justice Project na renditi të parët në Ballkan në Indeksin e Sundimit të Ligjit Ne përmirësuam renditjen tonë me 17 vende në të dyja, Indeksin Botëror të Lirisë së Shtypit (lëshuar nga Reporterët pa Kufij) dhe në Indeksin e Perceptimit të Korrupsionit të Transparency International. Me fjalë të tjera, progresi ynë ekonomik po shkon krah për krah me një proces të thellimit demokratik. Sot të gjithë jemi dëshmitarë se si trobulat ekonomike po çojnë në zmbrapsjen demokratike edhe në pjesë të Perëndimit të zhvilluar. Në këto rrethana, përvoja e fundit e Kosovës ofron një shembull pozitiv për të kundërtën dhe një shkëlqim shprese shumë të nevojshëm.

Më lejoni ta përfundoj duke thënë se, miqtë e mi të dashur, sot, botës i duhen antifashistë jo më pak se një shekull më parë. Partite socialiste dhe socialdemokrate duhet te bashkojne njerez te ndryshem kudo ne glob per nje qellim te perbashket: te shpetojne planetin e riokurences se batices se fashisteve.

Faleminderit shumë.”, ka shkruar Kurti në llogarinë e tij në Facebook. / Gazeta10