Një 39 vjeçar me prejardhje nga Kosova, ka fituar të drejtën të qëndrojë në Britani, në bazë të ligjeve për të drejtat e njeriut, pasi një gjyqtar vlerësoi se ai mund të keqtrajtohej në Kosovë, vendin e tij të origjinës, për shkak se është rom.

Avdi Alija, 39 vjeç, mbërriti ilegalisht në Mbretërinë e Bashkuar në moshën 14-vjeçare dhe është dënuar për 50 vepra penale, duke filluar nga vjedhja me thyerje dhe vjedhje të tjera, deri te posedimi i kokainës dhe drejtimi i automjetit në gjendje të dehur ose nën efektin e drogës, raporton .

Një gjykatë e shkallës së parë për çështjet e emigracionit në Newport, në Uellsin e Jugut, dëgjoi se ai ishte pjesë e një bande që në vitin 2018 rrëmbeu një burrë dhe e detyroi të hipte në një makinë nën kërcënimin e thikës.

Alija ndihmoi që viktima e tmerruar të futej në banesën e tij të vogël, ku ai u mbajt i burgosur, u dhunua dhe u kërcënua se do të goditej me thikë dhe do t’i hidhnin ujë të valë nëse refuzonte të paguante 50,000 paund.

Pas katër orësh e gjysmë, burri arriti të arratisej duke shqelmuar një dritare me xham të dyfishtë dhe duke u hedhur nga ballkoni i katit të dytë në oborrin poshtë.

Gjyqtari i procesit konstatoi se Alija kishte luajtur një rol kyç në rrëmbim, duke lejuar që banesa e tij të përdorej si burg i përkohshëm, duke hapur derën që viktima të futej me forcë brenda dhe duke dorëzuar një bluzë që u përdor për t’i lidhur këmbët

Viktima mbeti me plagë në trup, qafë, duar dhe krahë dhe iu nënshtrua pesë ndërhyrjeve kirurgjikale gjatë tre javëve që qëndroi në spital.

Alija u dënua me nëntë vjet burg për privim të paligjshëm të lirisë dhe një vit shtesë për shkaktim të dëmtimeve të rënda trupore (GBH).

Në mars 2022, ministrja e atëhershme e Brendshme, Priti Patel, urdhëroi dëbimin e tij, me arsyetimin se ai përbënte rrezik për komunitetin.

Ai apeloi, duke iu referuar Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut (KEDNJ), por apeli dështoi dhe një gjykatë e shkallës së parë mbështeti vendimin e znj. Patel më 31 mars 2025.

I dënuari apeloi sërish dhe çështja e tij u rishqyrtua më 29 shtator të këtij viti nga gjyqtari i emigracionit Ian Boyes. Në këtë kohë, Alija ishte liruar tashmë nga burgu me kusht.

Gjykata dëgjoi se Alija kishte lindur në Kosovë nga prindër romë, përpara se ata të vriteshin dhe shtëpia e tyre të shkatërrohej gjatë Luftës së Kosovës të viteve 1998–1999.

Ai mbërriti në Mbretërinë e Bashkuar në pjesën e pasme të një kamioni në vitin 2002 dhe më pas krijoi një “rekord të gjerë dhe të gjatë kriminal”, shkroi gjyqtari Boyes në një përmbledhje të çështjes.

Gjyqtari vuri në dukje se Alija konsiderohej rrezik për komunitetin, çka nënkuptonte se ai nuk mund të kërkonte azil në bazë të Konventës së Gjenevës.

Megjithatë, ai u lejua të kundërshtonte urdhrin e dëbimit të znj. Patel në bazë të KEDNJ-së, duke iu referuar neneve 2, 3 dhe 4, të cilat mbrojnë të drejtën për jetën dhe ndalojnë trajtimin poshtërues, skllavërinë dhe punën e detyruar.

Duke pranuar apelin e tij, gjyqtari Boyes arriti në përfundimin se mungesa e dokumenteve që provonin shtetësinë e tij kosovare, së bashku me identitetin e tij rom, do ta linte atë të rrezikuar nga keqtrajtimi.

Ai iu referua Vebi Kosumit, një dëshmitari ekspert, i cili arriti në përfundimin se Alija do të “përballej me diskriminim, shfrytëzim të mundshëm dhe abuzim” nëse dëbohej në Kosovë.

Gjyqtari shkroi në vendimin e tij:

“Çështja më e rëndësishme është se apeluesi është pa shtetësi. Për rrjedhojë, ai nuk mund të dëbohet.

Nëse dëbimi do të bëhej në Kosovë, jam i bindur se ai do të përballej me trajtim në kundërshtim me nenin 3 të KEDNJ-së.

Për aq sa më kërkohet të shprehem për këtë çështje, fakti që apeluesi do të përballej me trajtim në kundërshtim me nenin 3 përbën një rrethanë shumë bindëse dhe, si rrjedhojë, apeluesi nuk do të dëbohet.”

Gjyqtari gjithashtu konstatoi se kishte arsye për ta lejuar të dënuarin të qëndronte në Mbretërinë e Bashkuar në bazë të nenit 8, i cili mbron të drejtën për jetën private dhe familjare.

Ai shkroi:

“Duke marrë në konsideratë të gjitha rrethanat në tërësi, përfshirë qëndrimin e tij të gjatë në Mbretërinë e Bashkuar që nga fëmijëria, historinë e tij personale të pranuar, mungesën faktike të shtetësisë, dështimin e të gjitha verifikimeve për shtetësinë, përkatësinë e tij etnike rome, cenueshmërinë ndaj shfrytëzimit dhe varfërisë ekstreme, si dhe mungesën e ndonjë zgjidhjeje reale për këto vështirësi, jam i bindur se pasojat e dëbimit do të ishin jashtëzakonisht të rënda.”

Apeli i Alijas u pranua, që do të thotë se ai lejohet të qëndrojë në Mbretërinë e Bashkuar.