Bozho Kovaçeviç, ish-ambasador i Kroacisë në Rusi dhe analist i politikës së jashtme, ka analizuar për Net.hr fjalimin e presidentes së Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, për gjendjen e Bashkimit Evropian.

Kovaçeviç e ka cilësuar fjalimin si të zakonshëm për raste të tilla, duke thënë se në të u fol “nga pak për gjithçka”. Sipas tij, Von der Leyen foli më pak për atë që nuk është realizuar dhe shumë më tepër për atë që duhet të realizohet në të ardhmen.

Një nga çështjet që ai veçoi ishte insistimi i Von der Leyen për një rend ndërkombëtar të bazuar në rregulla.

Kovaçeviç ka ngritur pikëpyetje se kush i përcakton këto rregulla dhe nëse ato zbatohen në mënyrë të barabartë për të gjithë.

“U angazhua për një rend të bazuar në rregullat e BE-së, por nuk tha kush duhet t’i përcaktojë këto rregulla. Është e qartë se Evropa i përcakton rregullat e veta, ndërsa të gjithë të tjerët duhet të sillen në përputhje me to”, ka deklaruar ai.

Si shembull të veçantë përmendi marrëdhëniet e BE-së me Kinën.

“Evropa nuk ka marrëveshje për tregti të lirë me Kinën. Ursula von der Leyen paralajmëroi ribalancimin e marrëdhënieve me Kinën, që në fakt nënkupton konfrontim dhe mosrespektim të rregullave të tregtisë së lirë”, ka thënë Kovaçeviç.

Sipas tij, një qasje e tillë mund të çojë në fragmentimin e mëtejshëm të botës dhe në zvogëlimin e mundësive që marrëdhëniet ndërkombëtare të rregullohen përmes rregullave të përbashkëta.

Duke folur për mesazhet e Von der Leyen lidhur me luftën në Ukrainë dhe Rusinë, Kovaçeviç tha se ato nuk sollën shumë të reja, por pretendoi se presidentja e Komisionit Evropian në mënyrë indirekte ka paralajmëruar një përshkallëzim të konfliktit me Rusinë.

“Ka paralajmëruar mbylljen e zbrazëtirave në sistemin ekzistues të sanksioneve, ashpërsimin e sanksioneve dhe, edhe pse nuk e tha drejtpërdrejt, ka paralajmëruar luftë kundër Rusisë”, ka deklaruar ai.

Ai u ndal edhe te përmendja nga Von der Leyen e shteteve jashtë BE-së që po ndihmojnë Ukrainën dhe kundërshtojnë Rusinë.

“Është në fakt koalicioni i vullnetshëm ai që përcakton politikën e Bashkimit Evropian ndaj Rusisë, e jo BE-ja në mënyrë të pavarur”, ka thënë Kovaçeviç.

Sipas tij, kjo bie në kundërshtim me idenë e autonomisë së Bashkimit Evropian në politikën e jashtme.

Kovaçeviç ka thënë se përgjegjësia për luftën në Ukrainë lidhet me “ambiciet imperialiste të pushtetit të Putinit”, por njëkohësisht ka argumentuar se Perëndimi ka bërë gabim duke e përjashtuar Rusinë nga diskutimet për arkitekturën e sigurisë evropiane.

Ai ka paralajmëruar për mundësinë e zgjerimit të konfliktit.

“Ursula von der Leyen ka hapur perspektivën e zgjerimit të luftës që aktualisht zhvillohet në Ukrainë dhe në Rusi”, ka deklaruar ai, duke përmendur si skenarin më të rrezikshëm mundësinë e përhapjes së luftës në të gjithë Evropën.

Kovaçeviç ka thënë se forcimi i sigurisë dhe kapaciteteve mbrojtëse të Evropës është i nevojshëm, por ka kritikuar mungesën, sipas tij, të një perspektive tjetër për marrëdhëniet me Rusinë.

“Nuk na tha nëse ekziston për Evropën, në raport me Rusinë, ndonjë perspektivë tjetër përveç luftës”, ka thënë ai.

Sipas Kovaçeviçit, kjo ngre edhe pyetjen se sa autonome është në të vërtetë politika e jashtme e BE-së.

Ai ka kujtuar se gjatë Luftës së Ftohtë nuk kishte përplasje të drejtpërdrejtë ushtarake mes SHBA-së dhe Bashkimit Sovjetik, pavarësisht rivalitetit të madh mes dy fuqive.

Kovaçeviç ka argumentuar se dallimi kryesor sot është, sipas tij, mungesa e komunikimit diplomatik dhe e përpjekjeve për të gjetur zgjidhje të përbashkëta.

“Problemi kryesor është arkitektura e sigurisë evropiane. Ursula von der Leyen ka treguar qartë se sigurinë evropiane e sheh pa Rusinë, përkatësisht kundër Rusisë, dhe kjo do të thotë vetëm luftë”, ka deklaruar ish-ambasadori kroat në Rusi.

Ai ka thënë se forcimi ushtarak dhe parandalimi nuk janë të mjaftueshme pa një iniciativë diplomatike.

“Por ky nivel kurrë nuk sjell rezultat të kënaqshëm nëse nuk shoqërohet me një iniciativë diplomatike”, ka thënë Kovaçeviç.

Kovaçeviç ka pretenduar gjithashtu se BE-ja aktualisht nuk është e gatshme për dialog diplomatik me Rusinë dhe se hapësira e manovrimit të Von der Leyen në politikën e jashtme është e kufizuar nga qëndrimet e shteteve kryesore anëtare.

Ai ka përmendur Francën, Gjermaninë dhe Poloninë, si dhe Mbretërinë e Bashkuar përmes Koalicionit të të Vullnetshmëve.

Sipas tij, Rusia do ta interpretojë fjalimin e Von der Leyen si armiqësor, pasi në të nuk është paralajmëruar ndonjë nismë tjetër përveç ashpërsimit të sanksioneve.

“Sanksionet që nuk bazohen në Kartën e Kombeve të Bashkuara, në vendimet e Këshillit të Sigurimit apo në rregullat e Organizatës Botërore të Tregtisë, ndërsa këto sanksione që zbaton BE-ja nuk bazohen në to. Pra, këto sanksione janë një lloj paralajmërimi për luftë dhe Bashkimi Evropian thjesht po vazhdon në këtë drejtim”, ka thënë ai.

Kovaçeviç ka theksuar se, pavarësisht kritikave ndaj Rusisë, e cila sipas tij ka shkelur të drejtën ndërkombëtare dhe forcat e së cilës kanë kryer krime lufte, duhet të mbetet e hapur mundësia për një zgjidhje diplomatike.

“Duhet vazhdimisht të përsëritet pyetja nëse ekziston mundësia për të gjetur një zgjidhje diplomatike”, ka deklaruar ai.

“Aty ku nuk ndërmerret asgjë në planin diplomatik, nuk mund të ketë as zgjidhje diplomatike. Ursula von der Leyen nuk paralajmëroi absolutisht asnjë mundësi për të tentuar gjetjen e një zgjidhjeje diplomatike, që do të thotë se mbetet e hapur vetëm një mundësi, dhe ajo është lufta”, ka përfunduar Kovaçeviç.