Një koalicion prej 25 shtetesh amerikane ka paditur të hënën administratën e presidentit Donald Trump për vendosjen e një vale tarifash ndaj dhjetëra vendeve të botës.

Shtetet e Bashkuara thonë se tarifat, të cilat variojnë nga 10% deri në 12.5%, u vendosën sepse partnerët tregtarë, përfshirë Mbretërinë e Bashkuar, Kinën dhe Bashkimin Evropian, nuk kanë ndërmarrë masa të mjaftueshme për të luftuar punën e detyruar.

Në dokumentin ligjor të siguruar nga BBC, koalicioni i shteteve të drejtuara nga demokratët argumenton se vendimi është “arbitrar, kapriçioz dhe në kundërshtim me ligjin.”

Në përgjigje, zëdhënësi i Shtëpisë së Bardhë, Kush Desai, deklaroi se SHBA-ja po përdor “autoritetin e saj ligjor” për të adresuar praktikat që dëmtojnë bizneset amerikane.

Desai shtoi se çdo vend që nuk merr masa për të parandaluar importin e produkteve të prodhuara me punë të detyruar po vepron në mënyrë “të paarsyeshme” dhe kjo duhet të trajtohet.

Tarifat e reja, të cilat hynë në fuqi në korrik, u vendosën në bazë të Nenit 301 të Aktit Amerikan të Tregtisë të vitit 1974, një ligj që synon vendet që përdorin punë të detyruar.

Sipas Zyrës së Përfaqësuesit të Tregtisë së SHBA-së (USTR), këto tarifa mbulojnë 99.4% të importeve amerikane.

Gjatë mandatit të tij të parë, Trump përdori të njëjtin nen për të vendosur tarifa ndaj Kinës dhe ato i mbijetuan sfidave në gjykata.

Desai tha gjithashtu se “tarifat sipas Nenit 301 kanë rezultuar një mjet ligjërisht i qëndrueshëm që nga mandati i parë i presidentit dhe mbeten të tilla edhe tani.”

Megjithatë, padia pretendon se administrata Trump “nuk mund ta përdorë punën e detyruar si pretekst për të vazhduar skemën e saj të paligjshme të tarifave.”

Sipas padisë, tarifat e vendosura nga USTR janë aq të gjera sa bien ndesh me objektivat e deklaruara të vetë agjencisë dhe “e bëjnë tallje ligjin që përdoret për t’i justifikuar ato.”

Guvernatorja e Nju Jorkut, Kathy Hochul, deklaroi se: “Tarifat e paligjshme të presidentit Trump nuk janë asgjë më shumë sesa një taksë mbi familjet punëtore.”

Ndërsa Prokurori i Përgjithshëm i Oregonit, Dan Rayfield, tha: “Pavarësisht se ka humbur në çdo hap, Trump po përpiqet edhe një herë të shkaktojë më shumë kaos për familjet punëtore dhe bizneset vendase në Oregon.”

Ai shtoi se: “Ne të gjithë po paguajmë çmimin për këto tarifa të paligjshme, jo qeveritë e huaja.”

Disa nga partnerët tregtarë të prekur kanë shprehur zhgënjim për tarifat e reja. Qeveritë e Brazilit dhe Japonisë i kanë cilësuar masat si “të pajustifikuara”, ndërsa zëdhënësja e Ministrisë së Jashtme të Kinës, Mao Ning, i përshkroi tarifat si “një justifikim për manipulim politik.”

Uashingtoni dhe Pekini vazhdojnë të jenë në një luftë tarifore reciproke, e cila aktualisht është pezull.

Disa analistë kanë vënë në pikëpyetje edhe mënyrën se si vendet mund të provojnë se kanë trajtuar në mënyrë të mjaftueshme pretendimet për punën e detyruar.

Pedagogu i biznesit në Universitetin Kombëtar të Singaporit, Alex Capri, tha për BBC se padia përbën një “sfidë të fortë” për tarifat e Trump.

Ai shtoi se mungojnë prova të besueshme që mbështesin pretendimet se vendet e prekura kanë dëmtuar kompanitë amerikane duke shkelur rregullat mbi punën e detyruar.

Sipas Caprit, pritet që me kalimin e kohës të ketë përjashtime dhe tërheqje të pjesshme, të cilat do ta zbusin ndikimin e këtyre tarifave.

Padia është zhvillimi më i fundit në lidhje me politikat tregtare që Trump ka prezantuar që nga rikthimi i tij në Shtëpinë e Bardhë në janar 2025.

Shumë prej tarifave të gjera të vendosura në kuadër të të ashtuquajturës “Dita e Çlirimit” (Liberation Day) në prill të vitit të kaluar u rrëzuan më vonë nga Gjykata Supreme e SHBA-së.

“Gjykata Supreme e ka bërë të qartë se kjo administratë nuk mund ta injorojë ligjin për të vendosur tarifa të gjera,” tha Hochul.

Vendimi i gjykatës detyroi kthimin e dhjetëra miliarda dollarëve kompanive që kishin paguar këto tarifa.

Trump ka argumentuar prej kohësh se tarifat mbrojnë punëtorët amerikanë dhe forcojnë ekonominë e SHBA-së.

Tarifat që u rrëzuan nga gjykata u zëvendësuan me një tarifë të përkohshme prej 10% për të gjitha importet globale, e cila skadoi në korrik.

Ndërkohë, pritet që SHBA-ja të vendosë edhe tarifa të tjera, pasi aktualisht po heton 16 vende lidhur me pretendimet për mbikapacitet në prodhim, shkruan BBC.