Një grup prej 8 senatorësh amerikanë përmes një letre të dërguar presidentit të SHBA-së Joe Biden, kanë shprehur shqetësimin e tyre lidhur me përkeqësimin e situatës në veri të Kosovës pas organizimit të zgjedhjeve në katër komunat e veriut.

Në letrën e siguruar nga Gazeta10, senatorët amerikanë e kanë përshkruar Kosovën dhe Serbinë si palë që s’po mund të merren vesh duke bërë veprime destruktike, e të cilat po bien ndesh me paqen e stabilitetin në rajon.

“Pa një angazhim të vendosur për të ndërmarrë këto hapa, ne ju nxisim të shtyni të gjitha shtytjet në pritje të shtytjeve ushtarake të huaja dhe çdo thellim të marrëdhënieve dypalëshe të sigurisë me secilin vend.”, thuhet në letër.

Senatorët po ashtu i kanë kerkuar presidentit Biden që ta ndalë bashkëpunimin me Kosovën e Serbinë në çështjen e sigurisë, nëse palët s’veprojnë për shtensionim të situatës.

“Zoti President, Shtetet e Bashkuara kanë luajtur prej kohësh një rol konstruktiv në rajon dhe ne duam që kjo përfshirje të vazhdojë. Por këto marrëdhënie duhet të ndërtohen mbi vullnetin e mirë, bashkëpunimin kuptimplotë dhe vlerat e përbashkëta. Ne nuk e shohim këtë episod të fundit tensionesh si një shmangie të përkohshme në marrëdhëniet dypalëshe”, thuhet mes tjerash në letër.

Në këtë letër tutje ata kanë përshkruar veprimet e Qeverisë së Kosovës në veri si tensionuese, teksa kanë thënë se edhe Serbia i ka ikur obligimeve të dakorduara në marrëveshjen e Ohrit.  

Ata kanë kërkuar që të pezullojnë shitjen e armëve te të dyja shtetet dhe zgjerimin e marrëdhënieve bilaterale me Kosovën dhe Serbinë si mënyrë për ta shtuar presionin.

“Pa një angazhim të vendosur për të ndërmarrë këto hapa, ne ju ftojmë të pezulloni të gjitha shitjet në pritje, dhe të shitjeve ushtarake të huaja dhe çdo thellim të marrëdhënieve dypalëshe të sigurisë me secilin vend.”, thuhet tutje në letrën e siguruar nga Gazeta10.

Tetë senatorët po ashtu kanë mbështetur propozimin e BE-së për Kosovën e Serbinë, që përfshinë zbatimin e marrëveshjes së Ohrit si dhe atë të Asociacionit të komunave me shumicë serbe.

“Ne mbështesim propozimin e Bashkimit Evropian për Serbinë dhe Kosovën që përfshinë: tërheqjen e kryetarëve të mbetur nga ndërtesat komunale në veri të Kosovës; pezullimin e operacioneve policore në afërsi të ndërtesave komunale me përfundimin e njëkohshëm të demonstratave publike, shpalljen e zgjedhjeve të reja komunale me angazhimin e pjesëmarrjes së serbëve të Kosovës; dhe një kthim në dialog për zbatimin e Marrëveshjes së Ohrit, duke përfshirë Asociacionin e Komunave me shumicë serbe në veri të Kosovës.”, thuhet tutje në letër.

8 senatorët që kanë shkruar letrën dërguar presidentit Bisen, janë: Jeanne Shaheen, Christopher S. Murphy, Chris Ban Hollen, Benjamin L. Cardin, Pete Ricketts, Thom Tillis, Peter Welch dhe Richard J. Durbin.

Më poshtë letra e plotë:

Ne po ju shkruajmë për të shprehur shqetësimin tonë të sinqertë lidhur me përkeqësimin e situatës në veri të Kosovës, ku nga dhuna e fundit serbe kundër Forcës së Kosovës të NATO-s (KFOR) në veri të Kosovës u plagosën rreth 40 paqeruajtës të NATO-s.

Që nga ato sulme, ne jemi të alarmuar nga vendimet e marra nga të dyja qeveritë, e Kosovës dhe Serbisë që vazhdojnë të përshkallëzohen dhe jo të de-përshkallëzohen tensionet. Ne jemi veçanërisht të shqetësuar për sigurinë dhe mirëqenien e vazhdueshme të gati 600 trupave amerikane që shërbejnë në kuadër të KFOR-it.

Ne vlerësojmë përpjekjet diplomatike të SHBA për të de-përshkallëzuar krizën, por këto përpjekje nuk janë reciproke nga Kosova në veçanti. Si pasojë, ne jemi të përgatitur të konsiderojmë ndryshimin e mbështetjes së Kongresit. Shtetet e Bashkuara kanë një histori të gjatë në rajonin e Ballkanit Perëndimor.

Ne ishim krenarë që Shtetet e Bashkuara luajtën një rol në pavarësinë e Kosovës në vitin 2008. Ne jemi gjithashtu të lumtur që Shtetet e Bashkuara kanë ndërmarrë hapa konkretë për të ndërtuar një marrëdhënie me Serbinë. Ekziston një angazhim dypartiak për ruajtjen e lidershipit të fortë të SHBA-së në rajon, por gjithashtu për të siguruar që kapitali ynë diplomatik mund të vendoset në mënyrë efektive për të zgjidhur çështjet e pazgjidhura midis të dyja vendeve.

Ne jemi të tronditur nga veprimet e fundit të ndërmarra nga qeveritë e Serbisë dhe Kosovës për të rrezikuar perspektivat për normalizim duke marrë vendime provokuese që kërcënojnë të minojnë perspektivën e përmirësimit të marrëdhënieve dypalëshe. Kjo përfshinë arrestimet e fundit të tre oficerëve të Policisë së Kosovës nga autoritetet serbe më 14 qershor. Vendimi i serbëve të Kosovës që refuzojnë të marrin pjesë në zgjedhjet lokale komunale dhe veprimet e qeverisë së Kosovës për të hyrë në ndërtesat komunale përmes hyrjes së dhunshme ka rezultuar në një përshkallëzim dramatik të tensioneve dhe dhunën që kërcënon tani paqen e brishtë në rajon.

Ne ju nxisim të ushtroni të gjithë presionin diplomatik për t’i dhënë fund kësaj krize aktuale dhe për të rifilluar përparimin në Marrëveshjen e Ohrit. Ne mbështesim propozimin e Bashkimit Evropian për Serbinë dhe Kosovën që përfshinë: tërheqjen e kryetarëve të mbetur nga ndërtesat komunale në veri të Kosovës; pezullimi i operacioneve policore në afërsi të ndërtesave komunale me përfundimin e njëkohshëm të demonstratave publike, shpalljen e zgjedhjeve të reja komunale me angazhimin e pjesëmarrjes së serbëve të Kosovës; dhe një kthim në dialog për zbatimin e Marrëveshjes së Ohrit, duke përfshirë Asociacionin e Komunave me shumicë serbe në veri të Kosovës.

Pa një angazhim të vendosur për të ndërmarrë këto hapa, ne ju ftojmë të pezulloni të gjitha shitjet në pritje, dhe shitjet ushtarake të huaja dhe çdo thellim të marrëdhënieve dypalëshe të sigurisë me secilin vend. Ne kërkojmë që administrata t’i ofrojë një raport Senatit të Shteteve të Bashkuara për të konfirmuar se të dyja qeveritë po u përmbahen të gjithë kërkesave për të shmangur çdo veprim, dhe për të minuar rrezikun e sigurisë së forcave amerikane që marrin pjesë në KFOR. Ne jemi gjithashtu të përgatitur të rishikojmë ndarjet dypalëshe dhe autorizimet vjetore për të dy vendet sipas nevojës.

Zoti President, Shtetet e Bashkuara kanë luajtur prej kohësh një rol konstruktiv në rajon dhe ne duam që kjo përfshirje të vazhdojë. Por këto marrëdhënie duhet të ndërtohen mbi vullnetin e mirë, bashkëpunimin kuptimplotë dhe vlerat e përbashkëta. Ne nuk e shohim këtë episod të fundit tensionesh si një shmangie të përkohshme në marrëdhëniet dypalëshe; ne e shohim këtë si një moment përcaktues në trajektoren e marrëdhënieve tona me të dy vendet. Nëse blloqet themelore të ndërtimit të marrëdhënies nuk janë të ndërsjella, ne ju nxisim të merrni parasysh hapa të mëtejshëm për të kufizuar ato marrëdhënie siç kemi përshkruar më sipër.