Zyra për Pjesëmarrje të Viktimave (ZPV), i ka rekomanduar gjykatësit paraprak, Nicolas Guillou, që mos t’i pranojë 46 aplikantë si viktima pjesëmarrëse në procedurë në çështjen gjyqësore ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit dhe Rexhep Selimit.

Sipas shkresës së publikuar në faqen zyrtare të Dhomave të Specializuara të Kosovës, ZPV paraqet raportin e shtatë mbi kërkesat e viktimave për pjesëmarrje në procedurë në përputhje me Rregullën 113 (2) të Rregullave.

Me këtë raport të shtatë, thuhet se ZPV i transmeton gjyqtarit të procedurës paraprake 46 kërkesa për statusin e viktimës pjesëmarrëse në procedurë dhe jep një rekomandim për pranueshmërinë dhe masat mbrojtëse.

“Me këtë Raport të Shtatë, ZVP-ja transmeton 46 kërkesa që i ka vlerësuar se janë formalisht të plota dhe për rrjedhojë të gatshme për shqyrtim nga gjyqtari i procedurës paraprake. Shumica e aplikimeve (30) janë dorëzuar në ZPV në prill 2022 nga një avokat dhe 16 të tjera të ndjekura në muajt e ardhshëm që janë të lidhura me këtë paketë fillestare”, thuhet në këtë raport.

Sipas raportit, avokati dërgoi vetëm aplikacionet dhe nuk u përfshi më tej në procesin e aplikimit dhe për çdo informacion apo dokumentacion të munguar, ZPV kontaktoi drejtpërdrejt aplikantët.

“ZPV vëren se asnjë nga kërkesat e dorëzuara nuk mund të lidhet me akuzat në aktakuzë. Prandaj, ZPV-ja i informoi parashtruesit për arsyetimin në vendimin për ankesa dhe shpjegoi se si kjo ndikon në pranueshmërinë e kërkesave të tyre. ZPV-ja i ftoi aplikantët që të paraqesin çdo informacion shtesë në zotërim të tyre që nuk e kishin ndarë ende, nëse ka. ZPV gjithashtu informoi aplikantët për mundësinë e tërheqjes së aplikacioneve të tyre. Aplikantët shprehën synimin e tyre për të vazhduar me aplikimet e tyre”, thuhet tutje.

Së bashku me këtë raport të shtatë, thuhet se ZPV  dorëzon 30 anekset rreptësisht konfidenciale dhe ex parte, shkruan “Betimi për Drejtësi”.

“Aneksi 1 përmban tabelën që tregon numrin dhe detajet e aplikantëve. 29 anekset e mbetura janë përmbledhje të aplikacioneve të përgatitura nga ZPV, së bashku me informacionin bazë për aplikantët, një përmbledhje të ngjarjeve të supozuara dhe dëmeve të pësuara dhe çdo kërkesë për masa mbrojtëse. Për sa i përket strukturës së përmbledhjeve të aplikimit, ZPV-ja vëren se mes aplikantëve ka familjarë të një viktime të drejtpërdrejtë dhe të cilët (përveç informacionit personal) kanë paraqitur kërkesa identike ose pothuajse identike. Për të thjeshtuar të gjithë procesin dhe për ta bërë dosjen më të lehtë për t’u naviguar, në raste të tilla, ZPV hartoi anekset e grupit, duke bashkuar aplikacionet e lidhura me të njëjtat ngjarje në një aneks”, thuhet tutje.

Sipas ZPV-së, për këtë arsye, kjo dosje përfshin 46 aplikime, të përmbledhura në 29 anekse.

Anekset thuhet se përmbajnë informacion identifikues të aplikantëve dhe për këtë arsye depozitohen si rreptësisht konfidenciale dhe ex parte në përputhje me Rregullën 113 (2) dhe Rregullën 82 (1) të Rregullave.

“ZPV ka vlerësuar plotësinë formale të formularëve të aplikimit dhe përmbajtjen e aplikacioneve në dritën e kërkesave që rrjedhin nga përkufizimi i viktimës pjesëmarrëse sipas nenit 22 (1) të ligjit dhe rregullit 113 (1) të rregullave. Në vlerësimin e plotësisë së aplikacioneve, ZPV i shqyrtoi aplikacionet në përputhje me kriteret e renditura në vendimin kornizë dhe aplikoi udhëzime shtesë të dhëna nga gjyqtari i procedurës paraprake në vendimin e parë dhe vendimin e dytë kornizë”, thuhet tutje në këtë raport.

Sipas raportit, në përputhje me kërkesat e mësipërme, ZPV rekomandon që të gjitha aplikimet e paraqitura me këtë raport të shtatë të konsiderohen si formalisht të plota. Ndërkaq, thuhet se vlerësimin e aplikacioneve dhe rekomandimin e saj në këtë raport të shtatë, ZPV zbatoi standardin prima facie për të gjitha kërkesat si dhe çdo dokumentacion mbështetës.

“ZPV-ja e bazoi vlerësimin e pranueshmërisë në të njëjtat parime dhe kritere të përgjithshme të zbatuara në raportin e parë, duke ndjekur udhëzimet dhe kërkesat e përcaktuara në vendimin kornizë. ZPV gjithashtu ka marrë në konsideratë gjetjet e vendimit të parë, vendimit të apelimit dhe vendimit të dytë. Rrjedhimisht, vlerësimi dhe rekomandimi i ZPV për gjyqtarin e procedurës paraprake bazohet në kërkesat e mëposhtme”, thuhet tutje.

ZPV thuhet se vëren se aplikacionet nuk ngrenë pyetje në lidhje me kërkesën që një aplikant të jetë “person fizik” dhe se të gjithë aplikantët kanë dorëzuar një letërnjoftim të vlefshëm, pasaportë ose patentë shoferi si dëshmi të identifikimit.

“ZPV vlerësoi nëse aktet e përshkruara në aplikime duket se përbëjnë krime të supozuara brenda fushëveprimit të aktakuzës së konfirmuar të ndryshuar dhe vlerësoi nëse ngjarjet e supozuara kanë ndodhur brenda shtrirjes gjeografike dhe kohore të aktakuzës, d.m.th. në Kosovë dhe zona të Shqipërisë veriore ndërmjet marsit 1998 dhe shtator 1999”, thuhet tutje.

Aplikuesit thuhet se listojnë krimet e mëposhtme: përndjekje, arrestim/ndalim i paligjshëm, trajtim mizor, vrasje dhe zhdukje me forcë. ZPV thuhet thekson se në vendimin e parë, gjyqtari i procedurës paraprake ka refuzuar shtatë kërkesa për mospërputhje me parametrat materialë, gjeografikë dhe kohorë të akuzës, siç është specifikuar në aktakuzën e konfirmuar.

“Gjykatësi i procedurës paraprake vuri në dukje se referencat e përgjithshme në aktakuzën e konfirmuar për krime të tjera si pjesë e çdo informacioni ose përshkrimi të elementeve kontekstuale të krimeve të luftës ose krimeve kundër njerëzimit nuk bien nën objektin e Rregullave 2 dhe 113 (1) të Rregullave, të cilat përkufizojnë përkatësisht nocionin viktimë dhe nocionin viktimë pjesëmarrëse në procedurë. Ky parim është vërtetuar nga Kolegji i Dhomës së Apelit në vendim”, thuhet tutje.

Gjithashtu, raporti thotë se sa i përket krimit të zhdukjes me forcë, gjyqtari i procedurës paraprake konfirmoi numërimin e zhdukjes me forcë të personave vetëm për serinë e incidenteve të renditura në listën C dhe të përshkruara më tej në aktakuzë, siç theksohet edhe nga Kolegji i Gjykatës së Apelit.

“Duke iu kthyer rrethanave specifike të aplikantëve, ata pretendojnë se janë viktima të tërthorta të krimeve të lartpërmendura të kryera kundër anëtarëve të familjes së ngushtë nga UÇK-ja ose personave të panjohur në territorin e Kosovës, qoftë brenda periudhës së aktakuzës apo juridiksionit kohor të Dhomave të Specializuara”, thuhet në ktë raport.

Aplikuesit thuhet se që pretendojnë se familjarët e tyre të ngushtë janë rrëmbyer, nuk e dinë se ku janë dërguar. Sipas raportit, thuhet se disa u vranë dhe trupat e tyre u gjetën më vonë. Kurse, ZPV bën të ditur se asnjë nga incidentet e pretenduara nuk është renditur në listën C të aktakuzës së ndryshuar të konfirmuar

Sa i përket pretendimeve për vrasje, thuhet se incidentet e pretenduara nuk janë të renditura në listën A të aktakuzës së konfirmuar të ndryshuar.

“Në lidhje me pretendimet për përndjekje, arrestim të paligjshëm dhe trajtim mizor, aplikantët nuk siguruan prova prima facie se anëtarët e ngushtë të familjes u dërguan në një nga vendet e paraburgimit të identifikuara në aktakuzën e ndryshuar”, thuhet tutje në raport.

Në vijim thuhet se për më tepër, dy kërkesa janë jashtë fushëveprimit kohor të akuzave në aktakuzën e ndryshuar dhe një kërkesë bie jashtë mandatit kohor të Dhomave të Specializuara.

“Duke marrë parasysh si më sipër, ZPV vlerëson se asnjë nga krimet që parashtruesit pretendojnë të jetë viktimë nuk është brenda parametrave të akuzave të konfirmuara, siç specifikohet në aktakuzën e ndryshuar”, thuhet nga ZPV.

Sipas ZPV-së, të gjithë aplikantët pretendojnë se kanë pësuar dëmtim mendor.

“Disa pretendojnë gjithashtu dëme fizike dhe materiale. Duke pasur parasysh se kërkesat bien qartazi jashtë fushës materiale dhe/ose kohore të akuzave siç specifikohet në aktakuzën e ndryshuar të konfirmuar, ZPV nuk e vlerësoi dëmin e pretenduar dhe lidhjen shkakësore ndërmjet dëmit dhe krimit”, thuhet tutje.

ZPV ka vlerësuar se aplikantët nuk kanë demonstruar mjaftueshëm, prima facie, se ngjarjet e përshkruara në kërkesat e tyre bien brenda parametrave materiale, gjeografike dhe kohore të akuzave të konfirmuara, siç përshkruhet në aktakuzën e konfirmuar të ndryshuar.

Për rrjedhojë, thuhet se ZPV i rekomandon gjyqtarit të procedurës paraprake që të refuzojë kërkesat e paraqitura për pjesëmarrje si viktima në procedurë./Gazeta10